HEIPALEN
Trillingsvrij funderen in aardbevingsgebied
Drukpalen als oplossing voor woningbouw in Delfzijl

HEIPALEN
Trillingsvrij funderen in aardbevingsgebied
Drukpalen als oplossing voor woningbouw in Delfzijl
In het centrum van Delfzijl verrijst de nieuwe woonwijk Kroonstad, op het voormalige Ubbens-terrein waar ooit scheepswerven, steen-fabrieken en houtzagerijen stonden. Voor de bouw van 26 woningen zocht aannemer Trebbe NoordOost naar een funderings-oplossing die recht doet aan de kwetsbare omgeving.
FOTO'S: Drukpaal (foto’s van een ander project)
De keuze voor drukpalen past binnen een bredere ontwikkeling, waarbij strengere eisen worden gesteld aan geluid, trillingen en omgevingsveiligheid. Zeker in het aardbevingsgebied van Groningen is terughoudendheid geboden. “Daar is men terecht voorzichtig. Oude woningen, onduidelijke funderingen en een gevoelige ondergrond vragen om oplossingen die zo min mogelijk risico opleveren,” zegt Menrik Doornbos van Drukpaal.
De drukpaaltechniek wijkt wezenlijk af van conventioneel heien. In plaats van slagen met een heiblok worden prefab betonnen palen onder grote statische druk in de grond gedrukt. Daarbij is sprake van een volledig grondverdringende methode: de grond wordt zijwaarts verplaatst en komt niet omhoog. Het eindresultaat is vergelijkbaar met traditioneel heien, maar zonder de trillingen en geluidsbelasting die daarbij horen.
Volgens Doornbos ligt daar precies de kracht van de techniek. “Het is hetzelfde funderingsprincipe als heien, maar dan zonder de impact op de omgeving. Dat maakt drukpalen bijzonder geschikt voor binnenstedelijke locaties, oude bebouwing en gebieden waar trillingen absoluut ongewenst zijn,” zegt hij.
Voor het project in Delfzijl worden heipalen vierkant 290 mm toegepast met lengtes tot maar liefst 27 meter. De bodem-gesteldheid in het gebied is complex en kent nauwelijks draagkrachtige zandlagen op geringe diepte. Juist onder zulke omstandigheden biedt het gecontroleerd drukken van palen zekerheid over draag-vermogen en zettingsgedrag.
Specifieke eisen aan prefab palen
Hoewel Drukpaal werkt met standaard prefab heipalen, vraagt de techniek om een aanpassing in de wapening. De bovenbelasting die nodig is om een paal in de grond te drukken, wordt opgevangen door een verlengde spiraal in de bovenste meters van de paal. “Die extra wapening zorgt ervoor dat de drukspanningen veilig worden opgenomen en voorkomt dat de paalkop beschadigt,” licht Doornbos toe.
Voor Delfzijl leverde Haitsma Beton de benodigde palen. De samenwerking tussen Drukpaal en Haitsma Beton gaat enkele jaren terug en ontstond vanuit de behoefte aan betrouwbare paalkwaliteit en maatwerk in uitdagende projecten. “We werken met verschillende leveranciers, afhankelijk van regio en projectgrootte, maar Haitsma Beton is voor Noord-Nederland een logische en ervaren partner,” aldus Doornbos.
‘We werken met verschillende leveranciers, afhankelijk van regio en projectgrootte, maar Haitsma Beton is voor Noord-Nederland een logische en ervaren partner.’
Specialistisch materieel
Ook het materieel onderscheidt zich duidelijk van conventionele hei-installaties. Drukpalen worden aangebracht met een speciaal ontwikkelde persmachine, bestaande uit een robuust stalen frame met contragewichten. Die contragewichten leveren de benodigde kracht om de paal gecontroleerd de grond in te drukken. “Het is geen aangepaste heimachine, maar echt een andere categorie materieel,” zegt Doornbos. “Dat maakt de techniek technisch breed toepasbaar, mits de projectomvang groot genoeg is.”
Robuuste fundering met oog voor de stad
Met de inzet van drukpalen en prefab maatwerkpalen van Haitsma Beton wordt in Kroonstad een fundering gerealiseerd die technisch robuust is en tegelijkertijd rekening houdt met de bestaande stad. Het project laat zien dat alternatieve funderingstechnieken steeds vaker een volwaardig en praktisch antwoord bieden op complexe bouwlocaties.